Van oud naar nieuw

Met de komst van het vliegtuig verdwijnt de effectiviteit van de Waterlinie als verdediging

De Nieuwe Hollandse Waterlinie

Vanaf 1815 wordt een geheel nieuwe verdedigingslinie ingericht, een linie die vanaf 1871 officieel de Nieuwe Hollandse Waterlinie genoemd wordt. Er worden in de regio diverse vestingsteden vernieuwd en er worden nieuwe forten en verdedigingswerk en gebouwd. Tot ver in de 19e eeuw wordt de Hollandse Waterlinie aangepast.

De komst van het vliegtuig in de 20ste eeuw verandert veel op het gebied van oorlogsvoering. Niet alles gaat meer over de grond, maar nu ook via de lucht. De Hollandse Waterlinie wordt daardoor minder belangrijk. Toch zal deze linie nog tot midden jaren zestig in dienst blijven, totdat met de introductie van transporthelikopters ook zwaar materiaal kan worden verplaatst.

Nationaal Erfgoed

Na de Tweede Wereldoorlog is er tientallen jaren, mede door onwetendheid, weinig aandacht geweest voor de waterlinies. Die waterlinies vormen een uniek militair-historisch landschap. Gelukkig is dit besef breed doorgedrongen en blijven tegenwoordig veel forten en verdedigingswerken bewaard, vaak met een nieuwe functie als bijvoorbeeld museum of horecagelegenheid.


  1. Water als wapen
  2. Macht en politiek
  3. Het Rampjaar 1672
  4. Water als laatste redmiddel
  5. Werk in uitvoering
  6. Van oud naar nieuw